ਪਟਿਆਲਾ,08-02-23(ਪ੍ਰੈਸ ਕੀ ਤਾਕਤ ਬਿਊਰੋ ): ਪੰਜਾਬ ਸਰਕਾਰ ਵੱਲੋਂ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਅਧਿਆਪਕਾਂ ਨਾਗਰਿਕਾਂ ਡਾਕਟਰਾਂ ਪੈਰਾਂ ਮੈਡੀਕਲ ਸਟਾਫ ਅਤੇ ਸਮਾਜ ਸੇਵੀ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਦੇ ਵਰਕਰਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੀਆਂ ਵਹੀਕਲਾ ਵਿਚ ਫਸਟ ਏਡ ਕਿੱਟਾਂ ਰੱਖਣ ਦੀ ਅਪੀਲ ਕੀਤੀ ਹੈ ਤਾਂ ਜੋ ਸੜਕੀ ਹਾਦਸਿਆਂ ਦੌਰਾਨ ਜ਼ਖ਼ਮੀ ਅਤੇ ਬੇਹੋਸ਼ ਵਿਆਕਤੀਆਂ ਨੂੰ ਮੌਕੇ ਤੇ ਠੀਕ ਫਸਟ ਏਡ ਦੇਕੇ ਮਰਨ ਤੋਂ ਬਚਾਇਆ ਜਾਏ, ਬਹੁਤ ਵਧੀਆ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਾਯੋਗ ਉਪਰਾਲੇ ਹਨ ਪੰਜਾਬ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਜੀ ਅਤੇ ਪੰਜਾਬ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਸਿੱਖਿਆ ਮੰਤਰੀ ਜੀ ਡਾਕਟਰ ਬਲਵੀਰ ਸਿੰਘ ਜੀ ਦੇ। ਕਿਉਂਕਿ ਪੰਜਾਬ ਦੀਆਂ ਸੜਕਾਂ ਤੇ ਹਰਰੋਜ 100 ਤੋਂ ਵੱਧ ਲੋਕ ਹਾਦਸਿਆਂ ਕਾਰਨ ਜ਼ਖ਼ਮੀ ਹੋ ਰਹੇ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ 100 ਵਿਚੋਂ 15/20/25 ਪੀੜਤਾਂ ਦੀ ਤਾਂ ਹਰ ਰੋਜ਼ ਮੌਤਾਂ ਹੋ ਰਹੀਆਂ ਹਨ। 30/40 ਪੀੜਤਾਂ ਨੂੰ ਅਜਿਹੀਆਂ ਖਤਰਨਾਕ ਸੱਟਾਂ ਲੱਗਦੀਆਂ ਹਨ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਤੌਰ ਤੇ ਸਿਰ ਦੀ ਅੰਦਰੂਨੀ ਸੱਟਾਂ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਦੋ ਪਹੀਆਂ ਚਾਲਕ ਹੈਲਮਟ ਜਾਂ ਸਿਰ ਤੇ ਪੱਗੜੀ ਦਾ ਨਾ ਹੋਣਾ ਕਾਰਾਂ ਬੱਸਾਂ ਦੇ ਹਾਦਸਿਆਂ ਦੌਰਾਨ ਇਨਸਾਨ ਦਾ ਸਿਰ ਕਿਸੇ ਸਖ਼ਤ ਚੀਜ਼ ਨਾਲ ਟਕਰਾਉਣਾ , ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਪੀੜਤਾਂ ਦੇ ਦਿਮਾਗ ਵਿੱਚ ਖੂਨ ਜਮਾਂ ਹੋਣ ਕਾਰਨ ਦਿਮਾਗ ਅੰਦਰ ਸੋਜ਼ ਦਿਮਾਗ ਦਾ ਹਿਲੋਰਾ ਅਜਿਹੇ ਪੀੜਤ ਕੌਮੇ ਜਾ ਅੰਧਰੰਗ ਦਾ ਸ਼ਿਕਾਰ ਹੋ ਰਹੇ ਹਨ ਦੂਸਰਾ ਰੀੜ ਦੀ ਹੱਡੀ ਦੀ ਸੱਟਾਂ ਤੀਸਰੇ ਪਸਲੀਆਂ ਦੀਆਂ ਸੱਟਾਂ, ਲੱਤਾਂ ਬਾਹਵਾਂ ਦਾ ਕੱਟ ਜਾਣਾ, ਲੰਮੇ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਅਪਾਹਜਾਂ ਵਰਗਾਂ ਜੀਵਨ ਬਤੀਤ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਤੀਸਰੇ ਕਿਸਮ ਦੇ ਜ਼ਖ਼ਮੀ ਜਿਨਾਂ ਦੇ ਬਹੁਤ ਘੱਟ ਸੱਟਾਂ ਲਗਦੀਆਂ ਹਨ ਅਤੇ ਮਲ੍ਹਮ ਪੱਟੀਆਂ ਨਾਲ ਉਹ ਮੂੜ ਕੰਮ ਕਰਨ ਲਗਦੇ ਹਨ। ਪੰਜਾਬ ਸਰਕਾਰ ਵੱਲੋਂ ਪਬਲਿਕ ਨੂੰ ਬੇਨਤੀ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ ਕਿ ਸੜਕੀ ਹਾਦਸਿਆਂ ਦੇ ਪੀੜਤਾਂ ਨੂੰ ਮਰਨ ਤੋਂ ਬਚਾਉਣ ਲਈ ਮਦਦਗਾਰ ਫ਼ਰਿਸ਼ਤੇ ਸਕੀਮ ਤਹਿਤ ਪੀੜਤਾਂ ਦੀ ਮਦਦ ਕਰਨ ਲਈ ਅਗੇ ਆਉਂਣ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਸਰਕਾਰ ਵਲੋਂ ਦੋ ਹਜ਼ਾਰ ਰੁਪਏ ਅਤੇ ਪ੍ਰਸੰਸਾ ਪੱਤਰ ਦੇਕੇ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇਗਾ। ਹੁਣ ਗਲ ਹੈ ਕਿ ਸੜਕੀ ਹਾਦਸਿਆਂ ਕਾਰਨ ਮਰਨ ਦੇ ਕੀ ਕਾਰਨ ਹਨ, ਕਿਸੇ ਵੀ ਇਨਸਾਨ ਦੀ ਅਚਾਨਕ ਹੋਣ ਵਾਲੀਆਂ ਮੌਤਾਂ ਦੇ ਮੁੱਖ ਕਾਰਨ ਹਨ ਜਦੋਂ ਅਚਾਨਕ ਪੀੜਤਾਂ ਦੇ ਸਾਹ ਬੰਦ ਹੋ ਜਾਣ, ਦਿਲ ਦੀ ਧੜਕਣ ਰੁਕ ਜਾਵੇ ਜਿਸਨੂੰ ਮੈਡੀਕਲ ਖੇਤਰ ਵਿਚ ਕਾਰਡੀਅਕ ਅਰੈਸਟ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਤੀਸਰੇ ਕਾਰਨ ਦਿਮਾਗ ਨੂੰ ਆਕਸੀਜਨ ਗੁਲੂਕੋਜ਼ ਦੀ ਸਪਲਾਈ ਬੰਦ ਹੋਣ ਕਾਰਨ ਦਿਮਾਗ ਕੰਮ ਕਰਨਾ ਬੰਦ ਕਰ ਦੇਵੇ, ਕਿਸੇ ਦੀ ਸਾਹ ਨਾਲੀ ਵਿੱਚ ਬਾਹਰੀ ਚੀਜ਼ ਫਸ ਜਾਵੇ, ਸਾਹ ਨਾਲੀ ਵਿੱਚ ਖੂਨ ਉਲਟੀ ਝੰਗ ਟੁੱਟੇ ਦੰਦ ਜਾ ਜੀਭ ਚਲੇ ਜਾਣ, ਤਾਂ ਇਨ੍ਹਾਂ ਕਾਰਨਾਂ ਕਰਕੇ ਪੀੜਤਾਂ ਦੀ ਚਾਰ ਪੰਜ ਮਿੰਟਾਂ ਵਿੱਚ ਮੌਤ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਚੋਥਾ ਕਾਰਨ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚੋਂ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਖ਼ੂਨ ਵਗ ਜਾਵੇ, ਇੱਕ ਇਨਸਾਨ ਵਿੱਚ 4/5/6 ਲੀਟਰ ਖੂਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚੋ 40 ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ ਤੋਂ ਵੱਧ ਖੂਨ ਨਿਕਲਣ ਕਾਰਨ ਦਿਲ ਦਿਮਾਗ ਨੂੰ ਖੂਨ ਅਤੇ ਖੂਨ ਵਿੱਚ ਆਕਸੀਜਨ ਗੂਲੂਕੋਸ ਦੀ ਘਾਟ ਹੋਣ ਕਰਕੇ ਦਿਲ ਦਿਮਾਗ ਸਾਹ ਕਿਰਿਆ ਬੰਦ ਹੋਣ ਕਾਰਨ ਇਨਸਾਨਾਂ ਦੀਆਂ ਮੌਤਾਂ ਹੋ ਰਹੀਆਂ ਹਨ। ਇਥੇ ਦੱਸਣਯੋਗ ਹੈ ਕਿ ਪੀ ਜੀ ਆਈ ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ ਦੇ ਇੱਕ ਸੀਨੀਅਰ ਡਾਕਟਰ ਨੇ ਮੈਰਾ ਧੰਨਵਾਦ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਕਿਹਾ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਕੋਲ ਰੈਫਰ ਹੋਕੇ ਪਹੁੰਚਣ ਵਾਲੇ 50 ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ ਪੀੜਤ ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ ਪਹੁੰਚਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਰਸਤੇ ਵਿੱਚ ਕੌਮੇ ਵਿੱਚ ਚਲੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਕਿਉਂਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਦਿਮਾਗ ਵਿੱਚ ਜਾਂ ਤਾਂ ਖੂਨ ਜੰਮ ਜਾਂਦਾ ਜਾ ਦਿਮਾਗ ਨੂੰ ਆਕਸੀਜਨ ਗੁਲੂਕੋਜ਼ ਦੀ ਸਪਲਾਈ ਬੰਦ ਹੋਣ ਕਾਰਨ ਦਿਮਾਗ ਵਿੱਚ ਕਰੰਟ ਦੀ ਕਮੀਂ ਹੋਣ ਕਰਕੇ ਦਿਮਾਗ ਦੇ ਸੈੱਲ ਮਰ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਪੀੜਤ ਲੰਮੇ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਕੌਮੇ ਵਿੱਚ ਚਲੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਜਦਕਿ ਫਸਟ ਏਡ ਵਿਚ ਏ ਬੀ ਸੀ ਡੀ ਦੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਨਾਲ ਲੋਕ ਐਂਬੂਲੈਂਸ ਜਾ ਆਪਣੇ ਵਹੀਕਲ ਵਿੱਚ ਰਿਕਵਰੀ ਪੁਜੀਸ਼ਨ ਵਿੱਚ ਲਿਟਾ ਕੇ ਰੱਖਣ ਪਾਣੀ ਨਾ ਪਿਲਾਉਣ, ਹਵਾ ਦਿੰਦੇ ਰਹਿਣ ਤਾਂ ਪੀੜਤਾਂ ਨੂੰ ਕੌਮੇ ਜਾ ਜਾਣ ਜਾਂ ਅੰਧਰੰਗ ਤੋਂ ਬਚਾਇਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਕਰੰਟ ਲੱਗਣ, ਡੁੱਬਣਾ, ਅਤੇ ਗੈਸਾਂ ਧੂੰਏਂ ਮੱਲਬੇ ਵਿਚ ਫਸੇ ਰਹਿਣ ਵਾਲੇ ਵੀ ਮਰ ਸਕਦੇ ਹਨ ਕਿਉਂਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਫੇਫੜਿਆਂ ਦਿਲ ਦਿਮਾਗ ਨੂੰ ਆਕਸੀਜਨ ਦੀ ਕਮੀਂ ਹੈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ । ਹੁਣ ਜ਼ਰੂਰਤ ਹੈ ਕਿ ਸੜਕੀ ਹਾਦਸਿਆਂ ਦੇ ਪੀੜਤਾਂ ਨੂੰ ਮਰਨ ਤੋਂ ਬਚਾਉਣ ਲਈ ਫਸਟ ਏਡ ਸੀ ਪੀ ਆਰ ਰਿਕਵਰੀ ਪੁਜੀਸ਼ਨ ਵੈਂਟੀਲੇਟਰ ਬਣਾਉਟੀ ਸਾਹ ਕਿਰਿਆ ਅਤੇ ਵਗਦੇ ਖੂਨ ਨੂੰ ਬੰਦ ਕਰਨਾ। ਵਗਦੇ ਖੂਨ ਨੂੰ ਬੰਦ ਕਰਨ ਲਈ ਕਪੜੇ ਵਜੋਂ ਤਿਕੋਣੀ ਪੱਟੀਆਂ, ਰੁਮਾਲ, ਚੂੰਨੀਆ ਪਟਕੇ ਪੱਗੜੀ ਮਫੱਰਲ ਆਦਿ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਹਨ ਪਰ ਸੜਕਾਂ ਤੇ ਪੀੜਤਾਂ ਦੇ ਜ਼ਖਮਾਂ ਤੇ ਦਵਾਈਆਂ ਲਗਾਕੇ ਗੋਲ ਪੱਟੀਆਂ ਕਰਨੀਆਂ ਸਮੇਂ ਦੀ ਬਰਬਾਦੀ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਫਸਟ ਏਡ ਵਿਚ ਤਾਂ ਪੀੜਤਾਂ ਦਾ ਵਗਦਾ ਖ਼ੂਨ ਬੰਦ ਕਰਨ ਲਈ ਕੋਈ ਵੀ ਸਾਫ਼ ਕਪੜਾ ਜਾ ਤਿਕੋਣੀ ਪੱਟੀਆਂ ਰੁਮਾਲ ਚੂੰਨੀਆ ਪਟਕੇ ਮਫੱਰਲ ਵਰਤੇ ਜਾ ਸਕਦੇ ਹਨ, ਜ਼ਖਮਾਂ ਤੇ ਦਵਾਈਆਂ ਲਗਾਕੇ ਡਰੈਸਿੰਗ ਕਰਨਾ ਡਾਕਟਰ ਨਰਸਾਂ ਪੈਰਾਂ ਮੈਡੀਕਲ ਸਟਾਫ ਦੇ ਕੰਮ ਹਨ। ਫਸਟ ਏਡ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਮਦਦਗਾਰ ਦੋਸਤ ਵਲੋਂ ਪੀੜਤਾਂ ਦੀ ਜਾਨਾਂ ਬਚਾਉਣ ਲਈ ਸਾਹ ਕਿਰਿਆ, ਦਿਲ ਦੀ ਧੜਕਣ ਅਤੇ ਦਿਮਾਗ ਨੂੰ ਆਕਸੀਜਨ ਗੁਲੂਕੋਜ਼ ਦੀ ਸਪਲਾਈ ਚਾਲੂ ਰੱਖਣਾ, ਪੀੜਤਾਂ ਦਾ ਤਾਪਮਾਨ ਅਤੇ ਬਲੱਡ ਪਰੈਸ਼ਰ ਸ਼ੂਗਰ ਲੇਵਲ ਠੀਕ ਰੱਖਣਾ ਬਹੁਤ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹਨ। ਪੀੜਤਾਂ ਦੀ ਹਾਲਤ ਨੂੰ ਹੋਰ ਜ਼ਿਆਦਾ ਖਰਾਬ ਹੋਣ ਤੋਂ ਰੋਕਣਾ, ਪੀੜਤਾਂ ਨੂੰ ਠੀਕ ਢੰਗ ਤਰੀਕਿਆਂ ਨਾਲ ਰਿਕਵਰੀ ਪੁਜੀਸ਼ਨ, ਵੈਂਟੀਲੇਟਰ ਪੋਜੀਸਨ ਵਿੱਚ ਲਿਟਾ ਕੇ ਜਲਦੀ ਤੋਂ ਜਲਦੀ ਹਸਪਤਾਲ ਲੈਕੇ ਜਾਣਾ, ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਘਰ ਪਰਿਵਾਰ ਮਹੱਲੇ ਸੜਕਾਂ ਦਫ਼ਤਰਾਂ ਕੰਮ ਵਾਲੀਆਂ ਥਾਵਾਂ ਤੇ ਫਸਟ ਏਡ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਮਾਹੋਲ ਬਣਾਉਣਾ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ ਅਸੀਂ ਸਰਕਾਰ ਅਤੇ ਫਸਟ ਏਡ ਸੀ ਪੀ ਆਰ ਬੇਸਿਕ ਲਾਈਫ ਸਪੋਰਟ ਦੀ ਟ੍ਰੇਨਿੰਗ ਦੇਣ ਵਾਲੇ ਅਦਾਰਿਆਂ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਨੂੰ ਬੇਨਤੀ ਕਰਦੇ ਹਾਂ ਕਿ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ, ਅਧਿਆਪਕਾਂ, ਨਾਗਰਿਕਾਂ, ਪੁਲਿਸ ਫੈਕਟਰੀ ਕਰਮਚਾਰੀਆਂ, ਐਨ ਐਸ ਐਸ ਵੰਲਟੀਅਰਾਂ, ਐਨ ਸੀ ਸੀ ਕੈਡਿਟਸ ਅਤੇ ਸਕਾਊਟ ਗਾਈਡਜ਼, ਨੈਹਰੂ ਯੂਵਕ ਸੇਵਾਵਾਂ ਦੇ ਵਰਕਰਾਂ ਡਰਾਈਵਰਾਂ ਕਡੰਕਟਰਾਂ ਨੈਨੀ ਨੂੰ ਫਸਟ ਏਡ ਸੀ ਪੀ ਆਰ, ਰਿਕਵਰੀ ਪੁਜੀਸ਼ਨ, ਵੈਂਟੀਲੇਟਰ ਬਣਾਉਟੀ ਸਾਹ ਕਿਰਿਆ, ਫਸਟ ਏਡ ਦੀ ਏ ਬੀ ਸੀ ਡੀ, ਬਾਰੇ ਟ੍ਰੇਨਿੰਗ ਵਾਰ ਵਾਰ ਕਰਵਾਈ ਜਾਵੇ ਕਿਉਂਕਿ ਹਾਦਸੇ ਪੀੜਤਾਂ ਅਤੇ ਅਚਾਨਕ ਆਏ ਦਿਲ ਦੇ ਦੌਰੇ ਅਨਜਾਇਨਾ ਕਾਰਡੀਅਕ ਅਰੈਸਟ ਸਮੇਂ ਫਸਟ ਏਡ ਕਿੱਟਾਂ ਨਹੀਂ ਸਗੋਂ ਫਸਟ ਏਡ ਟ੍ਰੇਨਿੰਗ ਦੇ ਗਿਆਨ ਕੀਮਤੀ ਜਾਨਾਂ ਬਚਾਉਣ ਲਈ ਮਦਦਗਾਰ ਸਿੱਧ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਕੇਵਲ ਵਗਦੇ ਖੂਨ ਨੂੰ ਬੰਦ ਕਰਨ, ਟੁੱਟੇ ਅੰਗ ਨੂੰ ਅਹਿਲ ਕਰਨ ਲਈ ਅਤੇ ਪੀੜਤਾਂ ਨੂੰ ਟਰਾਂਸਪੋਰਟ ਕਰਨ ਲਈ ਪੱਟੀਆਂ ਦੀ੍ ਅਤੇ ਟੁੱਟੇ ਅੰਗਾਂ ਨੂੰ ਅਹਿਲ ਕਰਨ ਲਈ ਪੱਟੀਆਂ ਅਤੇ ਫੱਟੀਆਂ ਦੀ ਜ਼ਰੂਰਤ ਪੈਂਦੀ ਹੈ। ਪੱਟੀਆਂ ਅਤੇ ਫੱਟੀਆਂ ਤਿੰਨ ਪ੍ਰਕਾਰ ਦੀਆਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ। ਤਿਕੋਣੀ ਪੱਟੀਆਂ,ਜੋਂ ਫਸਟ ਏਡ ਬਕਸੇ ਕਿੱਟਾਂ ਵਿੱਚ ਰਖਣਾ ਬਹੁਤ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹਨ, ਗੋਲ ਸਫੈਦ ਰੰਗ ਦੀਆਂ ਪੱਟੀਆਂ ਜੋਂ ਜ਼ਖ਼ਮ ਤੇ ਦਵਾਈ ਲਗਾਕੇ ਡਰੈਸਿੰਗ ਕਰਨ ਲਈ ਵਰਤੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ, ਜਾਂ ਲਾਲ ਰੰਗ ਦੀ ਗਰਮ ਪੱਟੀਆਂ ਜੋਂ ਮੋਚ ਮਾਸ ਪੇਸ਼ੀਆਂ ਫੱਟਣ ਸਮੇਂ ਵਰਤੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ ਅਤੇ ਐਮਰਜੈਂਸੀ ਪੱਟੀਆਂ ਜੋਂ ਕਿਸੇ ਵੀ ਕਪੜੇ ਜਿਵੇਂ ਰੁਮਾਲ ਚੂੰਨੀਆ ਪਟਕੇ ਮਫੱਰਲ ਤੋਂ ਬਣਾਈਆਂ ਜਾ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ ਜਿਵੇਂ ਭਗਵਾਨ ਸ੍ਰੀ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਜੀ ਦੀ ਉਂਗਲੀ ਕੱਟ ਜਾਣ ਤੇ ਦਰੋਪਤੀ ਨੇ ਆਪਣੀ ਸਾੜ੍ਹੀ ਪਾੜਕੇ ਹੀ ਪੱਟੀ ਬੰਨਕੇ ਖੂਨ ਬੰਦ ਕੀਤਾ ਸੀ, ਪਰ ਨੱਕ ਮੂੰਹ ਕੰਨ ਵਿਚੋਂ ਨਿਕਲਣ ਵਾਲੇ ਖੂਨ ਨੂੰ ਬੰਦ ਨਹੀਂ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਖੂਨ ਮੂੜ ਵਾਪਸ ਦਿਮਾਗ ਵਿੱਚ ਜਾਕੇ ਦਿਮਾਗ ਦੇ ਕਿਸੇ ਹਿੱਸੇ ਵਿੱਚ ਜਮ ਸਕਦਾ ਜਾਂ ਸਾਹ ਨਾਲੀ ਵਿੱਚ ਜਾਕੇ ਸਾਹ ਬੰਦ ਕਰ ਸਕਦਾ। ਫੱਟੀਆਂ ਵੀ ਤਿੰਨ ਪ੍ਰਕਾਰ ਦੀਆਂ ਜਿਵੇਂ ਲੱਕੜੀ ਜਾਂ ਪਲਾਸਟਿਕ ਦੀਆਂ ਫੱਟੀਆਂ, ਜਾਂ ਮੌਕੇ ਦੇ ਕਿਸੇ ਸੋਟੀ ਅਖ਼ਬਾਰ ਦਰਖਤ ਦੀਆਂ ਟਾਹਣੀਆਂ, ਕਾਪੀਆਂ ਮੈਗਜ਼ੀਨ ਫਾਇਲ ਕਵਰ ਆਦਿ ਅਤੇ ਤੀਸਰਾ ਟੱਟੇ ਅੰਗ ਨੂੰ ਅਹਿਲ ਕਰਨ ਲਈ ਠੀਕ ਅੰਗ ਨਾਲ ਬੰਨ ਦੇਣਾ। ਫਸਟ ਏਡ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਪੀੜਤਾਂ ਦੀ ਮਦਦ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਵੱਧ ਤੋਂ ਵੱਧ ਪੰਜ ਸੱਤ ਮਿੰਟ ਹੀ ਲਗਾਉਣੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ ਕਿਉਂਕਿ ਅਸਲ ਫਸਟ ਏਡ ਅਤੇ ਇਲਾਜ ਤਾਂ ਹਸਪਤਾਲਾਂ ਵਿਖੇ ਪਹੁੰਚਣ ਤੇ ਮਾਹਰ ਡਾਕਟਰਾਂ ਨਰਸਾਂ ਵਲੋਂ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇਗਾ ਅਤੇ ਫਸਟ ਏਡ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਕੇਵਲ ਫਸਟ ਏਡਰ ਹੀ ਸਮਝਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਡਾਕਟਰ ਨਹੀਂ। ਕਿਉਂਕਿ ਫਸਟ ਏਡ, ਸੀ ਪੀ ਆਰ, ਬੇਸਿਕ ਲਾਈਫ ਸਪੋਰਟ ਦੀ ਟ੍ਰੇਨਿੰਗ ਤਿੰਨ ਤੋਂ ਪੰਜ ਘੰਟਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸਿੱਖੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਡਾਕਟਰ ਬਣਨ ਲਈ ਪੰਜ ਸਾਲ ਲਗਦੇ ਹਨ। ਫਸਟ ਏਡ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਜਾਂ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਮਦਦਗਾਰ ਨੂੰ ਪੀੜਤਾਂ ਦੀ ਮੌਤ ਦੀ ਪੁੱਸਟੀ ਨਹੀਂ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਕਦੇ ਵੀ ਨਹੀਂ ਕਹਿਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਕਿ ਪੀੜਤ ਮਰ ਚੁੱਕੇ ਹਨ ਮੌਤ ਦੀ ਪੁਸ਼ਟੀ ਕੇਵਲ ਸੀਨੀਅਰ ਡਾਕਟਰ ਹੀ ਸੀ ਪੀ ਆਰ ਕਰਨ ਮਗਰੋਂ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਅਸੀਂ ਪਰਮਾਤਮਾ ਦਾ ਆਸਰਾ ਲੈਕੇ ਪੀੜਤਾਂ ਦੀ ਮਦਦ ਕਰਨੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਰੱਖਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਕਿ ਪੀੜਤ ਬਚ ਸਕਣਗੇ।
