ਆਸ ਹੈ ਕਿ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਇਤਿਹਾਸਕ ਸ਼ਹਿਰ ਅਗਰੋਹਾ ਦੀ ਪੁਰਾਤੱਤਵ ਵਿਰਾਸਤ ਨੂੰ ਜਲਦੀ ਹੀ ਉਜਾਗਰ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇਗਾ।
ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ, 05 ਅਕਤੂਬਰ (ਪ੍ਰੈਸ ਕੀ ਤਾਕਤ ਬਿਊਰੋ)- ਹਰਿਆਣਾ ਦੇ ਰਾਖੀਗੜ੍ਹੀ ਦੀ ਤਰਜ਼ ‘ਤੇ ਸਰਕਾਰ ਛੇਤੀ ਹੀ ਇਤਿਹਾਸਕ ਸਥਾਨ ਅਗਰੋਹਾ ਦਾ ਵਿਕਾਸ ਕਰਨ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ। ਅਗਰੋਹਾ ਦੇ ਪੁਰਾਤੱਤਵ ਸਥਾਨ ਨੂੰ ਮਹਾਰਾਜਾ ਅਗਰਸੇਨ ਦੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਸਥਾਨ ਦੇ ਵਿਕਾਸ ਨਾਲ ਨਾ ਸਿਰਫ ਇਹ ਆਸਥਾ ਦਾ ਕੇਂਦਰ ਦੁਨੀਆ ਵਿਚ ਆਪਣੀ ਪਛਾਣ ਬਣਾਵੇਗਾ ਬਲਕਿ ਇਹ ਸਥਾਨ ਸੈਰ-ਸਪਾਟਾ ਸਥਾਨ ਵਜੋਂ ਵੀ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹੋ ਜਾਵੇਗਾ। ਕੇਂਦਰ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਰਾਖੀਗੜ੍ਹੀ ਮਾਡਲ ਅਨੁਸਾਰ ਐਮਓਯੂ ਰਾਹੀਂ ਅਗਰੋਹਾ ਪੁਰਾਤੱਤਵ ਸਥਾਨ ਅਤੇ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਦੇ ਖੇਤਰ ਦੇ ਸਰਵਪੱਖੀ ਵਿਕਾਸ ਨੂੰ ਪ੍ਰਵਾਨਗੀ ਦਿੱਤੀ ਹੈ। ਇਸ ਸਬੰਧੀ ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਪੁਰਾਤੱਤਵ ਸਰਵੇਖਣ ਵਿਭਾਗ ਦੇ ਖੋਜ ਅਤੇ ਖੁਦਾਈ ਵਿਭਾਗ ਦੇ ਡਾਇਰੈਕਟਰ (ਜਾਂਚ ਅਤੇ ਖੁਦਾਈ) ਸ਼੍ਰੀ ਪਰਵੀਨ ਕੁਮਾਰ ਮਿਸ਼ਰਾ ਨੇ ਪੱਤਰ ਲਿਖ ਕੇ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦਿੱਤੀ ਹੈ। ਹਰਿਆਣਾ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਪੁਰਾਤੱਤਵ ਅਤੇ ਅਜਾਇਬ ਘਰ ਵਿਭਾਗ ਦੇ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਸਕੱਤਰ ਅਤੇ ਡਾਇਰੈਕਟਰ ਨੂੰ ਲਿਖੇ ਪੱਤਰ ਵਿਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਅਗਰੋਹਾ ਪੁਰਾਤੱਤਵ ਸਥਾਨ ਦੀ ਖੁਦਾਈ ਭਾਰਤੀ ਪੁਰਾਤੱਤਵ ਸਰਵੇਖਣ (ਏਐਸਆਈ) ਦੀ ਖੁਦਾਈ ਸ਼ਾਖਾ-2 ਦੁਆਰਾ ਸਾਂਝੇ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਕੀਤੀ ਜਾਵੇਗੀ। ਅਤੇ ਹਰਿਆਣਾ ਰਾਜ ਪੁਰਾਤੱਤਵ ਵਿਭਾਗ। ਖੁਦਾਈ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ, ਸੰਭਾਵੀ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਜੀਪੀਆਰ ਸਰਵੇਖਣ ਵਰਗੇ ਹੋਰ ਸਰਵੇਖਣ ਕਰਵਾਏ ਜਾਣਗੇ। ਹਰਿਆਣਾ ਰਾਜ ਪੁਰਾਤੱਤਵ ਵਿਭਾਗ ਜੀਪੀਆਰ ਸਰਵੇਖਣ ਲਈ ਵਿੱਤ ਕਰੇਗਾ।
ਹਿਸਾਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਵਿੱਚ ਕੇਂਦਰੀ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਸਥਾਨ ਅਗਰੋਹਾ ਵਿਖੇ ਖੁਦਾਈ ਦੇ ਸਬੰਧ ਵਿੱਚ, ਹਰਿਆਣਾ ਦੇ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਸ਼੍ਰੀ ਮਨੋਹਰ ਲਾਲ ਨੇ ਕੇਂਦਰੀ ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਮੰਤਰੀ ਸ਼੍ਰੀ ਜੀ. ਕਿਸ਼ਨ ਰੈੱਡੀ ਨੂੰ ਅਗਸਤ ਮਹੀਨੇ ਵਿਚ ਚਿੱਠੀ ਲਿਖੀ ਸੀ। ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਨੇ ਇੱਛਾ ਜ਼ਾਹਰ ਕੀਤੀ ਸੀ ਕਿ ਹਰਿਆਣਾ ਸਰਕਾਰ ਮਸ਼ਹੂਰ ਇਤਿਹਾਸਕ ਨਗਰ ਅਗਰੋਹਾ, ਤਹਿਸੀਲ ਆਦਮਪੁਰ, ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਹਿਸਾਰ ਵਿੱਚ ਪੁਰਾਤੱਤਵ ਵਿਰਾਸਤ ਨੂੰ ਉਜਾਗਰ ਕਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦੀ ਹੈ ਤਾਂ ਜੋ ਰਾਜ ਦੇ ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਅਧਿਆਏ ਜੁੜ ਸਕੇ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਇਸ ਸਾਈਟ ਨੂੰ ਹਰਿਆਣਾ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਵਿਰਾਸਤੀ ਸਥਾਨ ਵਿੱਚ ਬਦਲਣ ਅਤੇ ਇੱਕ ਪੁਰਾਤੱਤਵ ਸਥਾਨ ਮਿਊਜ਼ੀਅਮ ਅਤੇ ਵਿਆਖਿਆ ਕੇਂਦਰ ਸਥਾਪਤ ਕਰਨ ਲਈ ਇੱਕ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਨ ਦੀ ਵੀ ਬੇਨਤੀ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਖੁਦਾਈ ਦੌਰਾਨ ਅਗਰੋਹਾ ਜ਼ਿਲੇ (ਗਣਤੰਤਰ) ਦੇ ਸਿੱਕਿਆਂ ਦੀ ਖੋਜ ਅਤੇ ਮਹਾਭਾਰਤ ਸਮੇਤ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਸਾਹਿਤ ਵਿਚ ਇਸ ਦੇ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਨਾਮ ਅਗਰਾਡੋਕਾ ਦੀ ਦਿੱਖ ਇਸ ਗਣਰਾਜ ਦਾ ਮੁੱਖ ਦਫਤਰ ਹੋਣ ਦੇ ਪੁਖਤਾ ਸਬੂਤ ਹਨ। ਅਗਰੋਹਾ ਸ਼ਹਿਰ ਟੈਕਸਲਾ ਅਤੇ ਮਥੁਰਾ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਵਪਾਰਕ ਮਾਰਗ ‘ਤੇ ਸਥਿਤ ਸੀ ਅਤੇ ਇਸ ਲਈ, ਇਹ ਫਿਰੋਜ਼ਸ਼ਾਹ ਤੁਗਲਕ (1351-88 ਈ.) ਦੀ ਨਵੀਂ ਬਸਤੀ ਹਿਸਾਰ-ਏ-ਫਿਰੋਜ਼ਾ (ਹਿਸਾਰ-1354) ਤੱਕ ਵਪਾਰ ਅਤੇ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ ਦਾ ਕੇਂਦਰ ਸੀ। AD) ਹੋਂਦ ਵਿੱਚ ਆਇਆ। ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ ਦਾ ਇੱਕ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਕੇਂਦਰ ਬਣਿਆ ਰਿਹਾ। ਪਹਿਲਾਂ ਕੀਤੀਆਂ ਖੁਦਾਈਆਂ ਨੇ ਸਾਈਟ ਦੀ ਸੰਭਾਵਨਾ ਨੂੰ ਸਾਬਤ ਕੀਤਾ ਹੈ ਅਤੇ ਲਗਭਗ ਚੌਥੀ ਸਦੀ ਤੋਂ ਚੌਦਵੀਂ ਸਦੀ ਈਸਵੀ ਤੱਕ ਦੇ ਪੰਜ ਵੱਖਰੇ ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਦੌਰ ਦਾ ਖੁਲਾਸਾ ਕੀਤਾ ਹੈ।
ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਸ਼੍ਰੀ ਮਨੋਹਰ ਲਾਲ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਵਿੱਚ ਸੂਬਾ ਸਰਕਾਰ ਪੁਰਾਤੱਤਵ ਸਥਾਨਾਂ ਦੇ ਵਿਕਾਸ ਲਈ ਲਗਾਤਾਰ ਕੰਮ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ। ਸਰਕਾਰ ਰਾਖੀਗੜ੍ਹੀ ਦੀ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਸਭਿਅਤਾ ਨੂੰ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਰੱਖਣ ਅਤੇ ਇਸ ਸਥਾਨ ਨੂੰ ਵਿਕਸਤ ਕਰਨ ਵਰਗੇ ਮੁੱਦਿਆਂ ‘ਤੇ ਭਾਰਤੀ ਪੁਰਾਤੱਤਵ ਸਰਵੇਖਣ (ਏਐਸਆਈ) ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਕੰਮ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਕਿ ਸੂਬਾ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਇਤਿਹਾਸਕ ਸਮਾਰਕ ਲੋਹਗੜ੍ਹ ਨੂੰ ਵੀ ਨਵਾਂ ਰੂਪ ਦਿੱਤਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਹਰਿਆਣਾ ਭਾਵੇਂ ਭੂਗੋਲਿਕ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਇਕ ਛੋਟਾ ਜਿਹਾ ਰਾਜ ਹੈ ਪਰ ਪੁਰਾਤੱਤਵ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਚੀਜ਼ਾਂ ਇੱਥੇ ਮਿਲਦੀਆਂ ਹਨ। ਸਰਸਵਤੀ ਕਾਲ ਦੀ ਸਭਿਅਤਾ ਦੇ ਅਵਸ਼ੇਸ਼ ਵੀ ਹਰਿਆਣਾ ਦੇ ਕਈ ਸਥਾਨਾਂ ‘ਤੇ ਮੌਜੂਦ ਹਨ। ਸਰਕਾਰ ਇਨ੍ਹਾਂ ਸਭ ਨੂੰ ਸੰਭਾਲਣ ਅਤੇ ਬਚਾਉਣ ਲਈ ਉਪਰਾਲੇ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ।
ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ ਸਰਕਾਰ ਵੱਲੋਂ ਸੰਤ-ਮਹਾਨ ਪੁਰਸ਼ ਵਿਚਾਰ ਪਛਾਣ ਅਤੇ ਪ੍ਰਸਾਰ ਯੋਜਨਾ ਤਹਿਤ ਸੰਤਾਂ-ਮਹਾਂਪੁਰਸ਼ਾਂ ਦੇ ਸੰਦੇਸ਼ ਨੂੰ ਲੋਕਾਂ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਾਉਣ ਦਾ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਭਗਵਾਨ ਪਰਸ਼ੂਰਾਮ ਜੀ, ਮਹਾਰਿਸ਼ੀ ਕਸ਼ਯਪ ਜੀ, ਕਬੀਰ ਦਾਸ ਜੀ, ਮਹਾਰਿਸ਼ੀ ਵਾਲਮੀਕਿ, ਸ਼੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਗੋਰਕਸ਼ਨਾਥ ਜੀ, ਸ਼੍ਰੀ ਧੰਨਾ ਭਗਤ ਜੀ, ਜੋਤੀਬਾ ਫੂਲੇ, ਡਾ: ਭੀਮ ਰਾਓ ਅੰਬੇਡਕਰ ਅਤੇ ਸ਼੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਰਵਿਦਾਸ ਜੀ ਆਦਿ ਦੇ ਜਨਮ ਦਿਹਾੜੇ ਰਾਜ ਪੱਧਰ ‘ਤੇ ਮਨਾਏ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਸਰਕਾਰ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਮਹਾਂਪੁਰਖਾਂ ਨੂੰ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕਰਨ ਲਈ ਰਾਜ ਦੇ ਕਈ ਵਿਦਿਅਕ ਅਦਾਰਿਆਂ ਦੇ ਨਾਂ ਵੀ ਰੱਖੇ ਹਨ। ਰਾਜ ਵਿੱਚ ਮਹਾਪੁਰਸ਼ਾਂ ਦੇ ਨਾਮ ‘ਤੇ ਸ਼੍ਰੀ ਵਿਸ਼ਵਕਰਮਾ ਸਕਿੱਲ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ, ਦੁਧੌਲਾ (ਪਲਵਲ), ਮਹਾਰਿਸ਼ੀ ਵਾਲਮੀਕਿ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ, ਕੈਥਲ, ਮਹਾਰਾਣਾ ਪ੍ਰਤਾਪ ਐਗਰੀਕਲਚਰ ਐਂਡ ਹਾਰਟੀਕਲਚਰ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ, ਕਰਨਾਲ ਆਦਿ ਕਈ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਖੋਲੀਆਂ ਗਈਆਂ ਹਨ।
